Tumori srca

Zašto toliko retko čujemo da neko ima tumor srca? Po čemu se tumori srca razlikuju od tumora nekih drugih lokalizacija? Da li ste znali da je miksom najčešći primarni tumor srca. Pogledajte više o karakterstikama srčanih tumora i kako ih pravovremeno prepoznati.

Šta je tumor srca?

Tumor srca ili predstavlja abnormalan rast tkiva u srcu koji se može klasifikovati ili kao kancerogeni (maligni) ili nekancerogeni (benigni). Kardijalni (srčani) tumori se dalje klasifikuju ili kao primarni (koji potiču iz samog srca) ili kao sekundarni (šire se od primarnog tumora koji je lokalizovan u drugom delu tela). Primarni srčani tumori su izuzetno retki, javljaju se kod približno 1 od 3000 osoba. 75% primarnih kardijalnih tumora je benigno, tj. najčešći tumor srca jeste benignog porekla. Sekundarni srčani tumori (metastaze) su 20-30 puta češći od primarnih srčanih tumora i najčešće se javljaju kod pacijenata sa rakom pluća, rakom dojke, melanomom, rakom bubrežnih ćelija ili limfomom.

Koje su vrste srčanih tumora?

Primarni tumori srca

Primarni tumori se javljaju kod jedne osobe na svakih 1.000-100.000 ljudi. Najčešći tip primarnog srčanog tumora je miksom. Većina njih je benigna. Pacijenti bilo koje starosne dobi mogu razviti miksom. Češće se javljaju kod žena nego kod muškaraca. Najčešće tumor raste u levoj gornjoj komori srca (leva pretkomora) i to na atrijalnom septumu (međupretkomorskoj pregradi), koji deli dve gornje pretkomore srca. Miksomi mogu rasti u drugim delovima srca ili na srčanim zaliscima, ali ta lokalizacija nije uobičajena. Oko 10 procenata miksoma je nasledno ili se razvija kao rezultat drugih bolesti.

Ostale vrste benignih primarnih tumora su papilarni fibroelastomi, fibromi, rabdomiomi, hemangiomi, teratomi, lipomi, paragangliomi i perikardijalne ciste. Maligni primarni tumori uključuju perikardijalni mezoteliom, primarni limfom i sarkom.

Sekundarni tumori srca

Sekundarni srčani tumori su mnogo češći od primarnih tumora srca. Ne vode poreklo od srčanih struktura odnosno tkiva. Umesto toga, prelaze u srce nakon što se razviju u drugom delu tela. Najčešće ovi tumori počinju u plućima, dojci, želucu, bubrezima, jetri ili debelom crevu. Takođe mogu biti tumori povezani sa limfomom, leukemijom ili melanomom.

tipovi tumora srca i lokalizacija unutar srca

Uzrok nastanka tumora srca

Uzroci tumora variraju, ali se generalno smatra da su rezultat neadekvatne regulacije ćelijske deobe. Nepravilnosti imunog sistema koji nije u stanju da otkrije i izbori se sa aberantnim ćelijskim strukturama, takođe, može dovesti do pojave tumora. Zračenje, određeni virusi, ekstremno izlaganje suncu, duvan, otrovne pečurke i izloženst benzenu, takođe, mogu izazvati tumore.

Gotovo 10% svih primarnih tumora srca (miksoma) su genetski uslovljeni i nasledni. Ponekad tumori mogu biti deo drugog zdravstvenog stanja, poput NAME sindroma, LAMB sindroma ili Carney sindroma.

Miksom – najučestaliji primarni tumor

Miksom je nekancerozni (benigni) tumor srca. U stvari, to je najčešći primarni tumor srca - tumor koji potiče iz srca. Približno 75% miksoma nalazi se u levom atrijumu (leva pretkomora). Tipično, miksomi izrastaju iz interatrijalnog septuma (zida koji razdvaja dva atrija). Miksomi su obično solitarni (javljaju se kao pojedinačna tumorska masa).

Uzrok miksoma je nepoznat. Miksomi su češći kod žena nego kod muškaraca. Smatra se da je približno 10% miksoma genetski ulovljeno (prenosi se kroz porodice). Oni se nazivaju porodični miksomi i verovatnije je da će se javiti kod mlađih pacijenata.

Mnogi pacijenti sa miksomom nemaju simptome. Za one pacijente koji imaju simptome prisustva miksoma, najčešće se javljaju poteškoće sa disanjem kada leže na ravnom, bolovi ili stezanje u grudima, kašalj, vrtoglavica, nesvestica, groznica ili bolest slična gripu.

Dijagnoza miksoma najčešće se postavlja ehokardiografijom (ultrazvuk srca). Pored toga, kompjuterizovana tomografija (CT) ili magnetna rezonanca (MRI) mogu potvrditi dijagnozu.

Jedini način lečenja miksoma je hirurška ekstirpacija (uklanjanje ili vađenje tumora). Ovo treba da izvede visoko kvalifikovani kardiohirurg, jer nepotpuno uklanjanje može dovesti do recidiva tumora (ponovne pojave). Onda kada se pacijentu dijagnostikuje miksom, obično se preporučuje hirurška ekstirpacija radi sprečavanja komplikacija. U komplikacije ubrajamo: aritmije (nepravilan srčani ritam), srčana insuficijencija, embolizacija tumorskih masa koja može prouzrokovati moždani udar ili blokadu protoka krvi u druge organe.

Periodična ehokardiografska evaluacija preporučuje se pacijentima sa istorijom hirurške ekstirpacije  miksoma.

miksom srca leva pretkomora

miksom srca

Simptomi

Kod tumora srca bilo koje vrste, moguće je da dugo vremena nema simptoma. U drugim slučajevima, simptomi mogu biti ili blagi ili ozbiljni. Često se simptomi tumora srca iznenada razvijaju i podsećaju na simptome drugih srčanih bolesti.

Budući da tumori u srcu mogu oponašati druge bolesti srca, teško ih je precizno dijagnostikovati. Tumori srca mogu zahvatiti ili voditi poreklo od:

  • Epikarda, spoljna ovojnica tkiva koja pokriva srce
  • Miokarda, srčanog mišića
  • Endokarda, membrana koja pokriva unutrašnjost srčanih šupljina

Simptomi i znaci obično ukazuju na to koji deo srca je zahvaćen. Ako osoba koja ima maligni tumor u druge lokalizacije razvije simptome srčanih bolesti, to može biti znak da se tumor proširio na srce.

Simptomi primarnog tumora srca najčešće se javljaju promenom položaja tela i podrazumevaju pojavu:

  • Otežanog disanja kada ležite na ravnom ili kada spavate
  • Nesvestica ili vrtoglavica
  • Palpitacija ili ubrzan rad srca
  • Bol ili stezanje u grudima

Opšti simptomi oponašaju simptome endokarditisa ili srčane slabosti i podrazumevaju pojavu:

  • Groznice ili kašlja
  • Nenameran gubitak težine
  • Bol u zglobovima
  • Prsti koji menjaju boju ili postaju plavi (Rainaudov fenomen) kada se vrši pritisak na jagodice
  • Zakrivljenost noktiju
  • Oticanje nogu, članaka ili stomaka

Za miksome koji su najučestaliji primarni srčani tumori se kažu da se su benigni po prirodi, ali da svojom lokalizacijom u srcu imaju maligne karakteristike buduću da uzrokuju tri opšte kategorije simptoma:

  • Simptomi koji oponašaju takva stanja kao što su bakterijski endokarditis, kolagenoze-vaskularne bolesti i klinički neotkrivena maligna stanja
  • Embolije, kod kojih se fragmenti tumora otkidaju u krvotok i izazivaju začepljenja ili blockade negde drugde u telu
  • Opstrukcije normalnom protoku krvi kroz srce. Protok krvi može biti blokiran ukoliko je miksom veliki i svojom pozicijom utiče i sprečava otvaranje srčanih zalistaka – obično mitralnog zaliska

Tumor svojom lokaliazacijom može dovesti do poremećaja u radu srca i tako izazvati simptome slične poremećajima zalistaka usled reumatske bolesti, uključujući kongestiju pluća i pojavu šuma na srcu. Obično ljudi sa miksomom nemaju značajnije uvećanja leve pretkomore kao bolesnici koji imaju bolest zalistaka odnosno valvularnu bolest srca.

Dijagnostika srčanih tumora

Budući da su retki i da su njihovi simptomi toliko slični drugim srčanim bolestima i stanjima, primarne tumore srca često je teško dijagnostikovati.

Ljudima sa šumom na srcu, nepravilnim srčanim ritmom ili neobjašnjivim simptomima srčane insuficijencije može se dijagnostikovati primarni tumor srca nakon potpune procene porodične anamneze, simptoma i dodatnog dijagnostičkog ispitivanja. Ljudi sa rakom u drugim delovima tela koji imaju simptome poremećaja rada srca testiraju se na sekundarne tumore srca (pojavu metastaza u srcu).

U procesu dijagnoze srčanog stanja ili tumora, ako se sumnja na njega, može se obaviti jedan ili više testova:

  • Testovi krvi
  • RTG snimak grudnog koša
  • Ehokardiografija. Ultrazvučni pregled srca i velikih krvnih sudova
  • Elektrokardiografija. EKG-om se beleži električna aktivnost srca i detektuje abnormalni srčani ritam (aritmije ili poremećaji ritma)
  • MRI srca. Magnetna rezonanca ili MRI pruža dodatne informacije za analizu
  • Kompjuterizovana tomografija. CT skeniranje kojim se prikazuje srce i stepen proširenosti tumora
  • Kateterizacija srca ili koronarna angiografija. Ovaj test se ne koristi često, ali može pokazati obrise tumora srca koji se mogu videti na rendgenskim snimcima

miksom kako se krece na ehokardiografiji

Kako se leče srčani tumori?

Budući da srčani tumori mogu dovesti do problema sa protokom krvi (opstrukcija protoka krvi), operacija uklanjanja tumora je obično metoda izbora. Ali, da li je potrebna operacija zavisi od veličine i lokalizacije tumora, da li tumor uzrokuje simptome, kao i od ukupnog zdravstvenog stanja pacijenta.

Uklanjanje tumora zahteva operaciju na otvorenom srcu. Ali, u mnogim slučajevima, operacija se može obaviti koristeći minimalno invazivnu tehniku. Tokom operacije, hirurg uklanja tumor i tkivo oko njega kako bi smanjio rizik od ponovne pojave tumora. Budući da je operacija komplikovana i zahteva mirno srce, mašina za vantelesni krvotok (srce-pluća mašina) se koristiti tokom operacije.

Oporavak nakon klasične hirurgije obično traje 6-7 dana u bolnici i ukupno 6 nedelja oporavka u kućnim uslovima. Ako se tumor ukloni minimalno invazivnim pristupom, vaš boravak u bolnici će verovatno biti kraći i trebalo bi da se potpuno oporavite za oko dve do tri nedelje.

Nakon operacije, preporučuje se jednogodišnja kontrola u smislu ultrazvuka srca (ehokardiografija) kako biste bili sigurni da se tumor nije vratio i da nema novih izraslina.

hirurgija

Izvor: Cleveland, Hopkins

Pogledajte još…

 

Sajt pomogli

Ne propustite nove teme na sajtu

Molimo omogućite javascript-u da prihvati ovu formu